ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Στόχος αυτής της ενότητας είναι να παρέχει πληροφορίες για μερικά από τα πιο συνηθισμένα οφθαλμικά προβλήματα, ώστε να γνωρίζουμε ποια συμπτώματα σχετικά με τα μάτια πρέπει να μας ανησυχούν και να απευθυνόμαστε για εξέταση στον οφθαλμίατρό μας. Ακόμα όμως κι αν δεν έχουμε συμπτώματα, δεν πρέπει να παραλείπουμε τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, γιατί πολλές παθήσεις των ματιών δεν δίνουν συμπτώματα στα αρχικά στάδια.

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ    


​Μυωπία
Στην μυωπία το μάτι είναι συνήθως πιο μεγάλο από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή και όχι πάνω του. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα θολή όραση για μακριά, ενώ η κοντινή όραση είναι πολύ καλή. Διορθώνεται με γυαλιά, φακούς επαφής ή διαθλαστική επέμβαση με laser.

Υπερμετρωπία
Στην υπερμετρωπία το μάτι είναι συνήθως πιο μικρό από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή. Το μάτι έχει έναν μηχανισμό προσαρμογής, όπου με μεταβολή του πάχους του κρυσταλλοειδούς φακού προσπαθεί να πετύχει σωστή εστίαση. Έτσι, όταν ο βαθμός της υπερμετρωπίας είναι μικρός, σε μικρές ηλικίες δεν επηρεάζεται συνήθως η όραση. Καθώς όμως μεγαλώνουμε και ο φακός του ματιού χάνει την ελαστικότητά του, η υπερμετρωπία αρχίζει να εκδηλώνεται με θολή όραση και δυσκολία εστίασης, αρχικά στα κοντινά και με την πάροδο του χρόνου και στα μακρινά. Η υπερμετρωπία διορθώνεται με γυαλιά, φακούς επαφής ή διαθλαστική επέμβαση με laser.

Αστιγματισμός
Στον αστιγματισμό ο κερατοειδής, το διαφανές «τζαμάκι» που καλύπτει το χρωματιστό του ματιού, δεν έχει την ίδια καμπυλότητα σε όλους τους άξονες, με αποτέλεσμα να μην μπορούν όλα τα τμήματα μιας εικόνας να εστιαστούν πάνω στον αμφιβληστροειδή. Άτομα με αστιγματισμό μπορεί να βλέπουν τις κάθετες γραμμές πιο καθαρά από τις οριζόντιες ή το αντίστροφο. Διορθώνεται με γυαλιά, τορικούς φακούς επαφής ή διαθλαστική επέμβαση με laser.

Πρεσβυωπία
Στην πρεσβυωπία ο κρυσταλλοειδής φακός του ματιού χάνει σταδιακά την ελαστικότητά του, με αποτέλεσμα το μάτι να μην μπορεί να κάνει την προσαρμογή που χρειάζεται για την κοντινή όραση. Εφόσον δεν συνυπάρχουν άλλες διαθλαστικές ανωμαλίες όπως μυωπία ή υπερμετρωπία, η πρεσβυωπία εκδηλώνεται στους περισσότερους ανθρώπους γύρω στην ηλικία των 40, όπου αρχικά χρειάζεται να απομακρύνουμε τα κοντινά αντικείμενα για να μπορέσουμε να εστιάσουμε, ενώ αργότερα τα γυαλιά γίνονται απαραίτητα για την κοντινή εργασία και το διάβασμα. Τελευταία δοκιμάζονται και διάφορες μέθοδοι διόρθωσης της πρεσβυωπίας με laser.

ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ


Τι είναι ο καταρράκτης;
Ο καταρράκτης είναι η θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού του οφθαλμού. Ο κρυσταλλοειδής φακός βρίσκεται πίσω από την κόρη του οφθαλμού και την ίριδα (το χρωματιστό τμήμα του ματιού) και κανονικά είναι διαυγής. Βοηθάει στην εστίαση των εικόνων στον αμφιβληστροειδή, ώστε μετά να μεταφερθούν στον εγκέφαλο. Στον καταρράκτη η όραση γίνεται σταδιακά όλο και πιο θολή, γιατί ο θολωμένος φακός εμποδίζει τη δίοδο του φωτός.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καταρράκτη;
Ο καταρράκτης δεν προκαλεί πόνο, κοκκινίλα ή δάκρυσμα.
 Άτομα με καταρράκτη παραπονιούνται ότι βλέπουν θολά ή διπλά, ότι βλέπουν είδωλα γύρω από τις εικόνες, ότι δεν επαρκεί ο φωτισμός για να διαβάσουν, ότι χρειάζεται να αλλάζουν συχνά γυαλιά, αλλά ούτε τα καινούρια γυαλιά τους καλύπτουν. Μπορεί να βλέπουν ακτίνες γύρω από τα φώτα και να δυσκολεύονται στην οδήγηση, ιδίως το βράδυ. Σε προχωρημένες περιπτώσεις ο καταρράκτης μπορεί να είναι εμφανής με γυμνό μάτι, ως μια λευκή ή κίτρινη κηλίδα στην περιοχή της κόρης.

Γιατί δημιουργείται ο καταρράκτης;
Ο καταρράκτης έχει σχέση κυρίως με τη διαδικασία γήρανσης. Άλλα αίτια που μπορεί να προκαλέσουν καταρράκτη είναι μολύνσεις ή φλεγμονές των ματιών, κάποια φάρμακα όπως η κορτιζόνη, τραυματισμοί των οφθαλμών, η υπερβολική έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, καθώς και παθήσεις όπως ο διαβήτης ή μεταβολικές διαταραχές

Ποια είναι η θεραπεία του καταρράκτη;
Η θεραπεία του καταρράκτη είναι η επέμβαση. Πρόκειται για μια σύντομη και ανώδυνη επέμβαση, διάρκειας περίπου 15 λεπτών, που γίνεται με τοπική αναισθησία και ο ασθενής επιστρέφει σπίτι του μετά από μία με δύο ώρες. Η πιθανότητα επιπλοκών είναι λιγότερο από 5%. Η όραση βελτιώνεται ταχύτατα τις επόμενες ημέρες, αν και η πλήρης επούλωση μπορεί να χρειαστεί ένα μήνα.

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΟΣ (ΗΕΩ) 


Ποιος κινδυνεύει από ΗΕΩ;
Η ΗΕΩ είναι σημαντική αιτία μείωσης όρασης σε άτομα 65 ετών και άνω. Όσο αυξάνεται η ηλικία, αυξάνεται και ο κίνδυνος εμφάνισης ΗΕΩ. Γι' αυτό άτομα άνω των 65 ετών οφείλουν να επισκέπτονται τακτικά τον οφθαλμίατρό τους. Άλλοι παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση ΗΕΩ είναι το κάπνισμα, η έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, το κληρονομικό ιστορικό και η κακή διατροφή.

Τι είναι η ΗΕΩ;
 Η ΗΕΩ αφορά εκφύλιση στην κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς, ενός χιτώνα που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού και μοιάζει με το φιλμ της φωτογραφικής μηχανής. Στον αμφιβληστροειδή εστιάζονται οι ακτίνες τους φωτός, ώστε, μετά, με την βοήθεια του οπτικού νεύρου να μεταφερθεί η εικόνα στον εγκέφαλο. Ωχρά κηλίδα λέγεται η κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδή και είναι η περιοχή με τη μέγιστη όραση. Χάρη στην ωχρά κηλίδα, μπορούμε και διαβάζουμε, αντιλαμβανόμαστε λεπτομέρειες και αναγνωρίζουμε τα χρώματα.

Ποια είναι τα σημεία ΗΕΩ;
Τα σημεία της ΗΕΩ γίνονται πιο εμφανή καθώς η πάθηση προοδεύει. Ίσιες γραμμές όπως οι στύλοι των πινακίδων, οι άκρες των κτιρίων, οι κολώνες της ΔΕΗ φαίνονται κυματιστές. Τα κείμενα φαίνονται θολά και είναι δύσκολη η ανάγνωση. Μια μαύρη κηλίδα μπορεί να καλύπτει το κέντρο της όρασης. Τα άτομα με ΗΕΩ δυσκολεύονται να κάνουν πράγματα που απαιτούν καλή όραση, όπως η οδήγηση, το διάβασμα, το ράψιμο. Η ΗΕΩ, πάντως, σπάνια προκαλεί πλήρη απώλεια της όρασης, καθώς, κατά κανόνα, η περιφερική όραση δεν επηρεάζεται.

Ποιες είναι οι μορφές της ΗΕΩ;
Υπάρχουν δύο μορφές ΗΕΩ, η ξηρή μορφή και η υγρή μορφή. Η υγρή μορφή είναι η πιο σοβαρή μορφή, που μπορεί να οδηγήσει σε απότομη και μεγάλη απώλεια της όρασης. Σε αυτή τη μορφή μικροσκοπικά παθολογικά αγγεία αναπτύσσονται κάτω από τον αμφιβληστροειδή, που συχνά σπάνε ή διαρρέουν, οδηγώντας σε απώλεια της όρασης. Η ξηρή μορφή είναι η πιο συνηθισμένη μορφή και προοδεύει με πιο βραδύ ρυθμό. Για να διαγνώσει την ΗΕΩ ο γιατρός σας θα χρειαστεί να κάνει μια εξέταση που λέγεται βυθοσκόπηση, κατά την οποία η κόρη του ματιού διαστέλλεται με ειδικές σταγόνες, ώστε ο οφθαλμίατρος να μπορεί να εξετάσει το πίσω μέρος του ματιού.

Ποια είναι η θεραπεία της ΗΕΩ;
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει πολύ μεγάλη πρόοδος στην θεραπεία της ΗΕΩ, ενώ συνεχώς δοκιμάζονται νέες θεραπείες. Ο οφθαλμίατρος, ανάλογα με την μορφή και το στάδιο της ΗΕΩ, θα σας προτείνει την κατάλληλη θεραπεία. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει συμπληρώματα διατροφής, ενδοϋαλοειδικές ενέσεις και σπανιότερα laser. Τα προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν διακοπή του καπνίσματος, προστασία των ματιών από τον ήλιο με καπέλο και γυαλιά ηλίου και σωστή διατροφή, πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία και βιταμίνες.

ΓΛΑΥΚΩΜΑ 


Τι είναι το γλαύκωμα
Το γλαύκωμα είναι μια οφθαλμολογική πάθηση, που συνήθως σχετίζεται με αυξημένη πίεση στα μάτια και οδηγεί σταδιακά σε απώλεια όρασης, καταστρέφοντας το οπτικό νεύρο. Το οπτικό νεύρο στέλνει πληροφορίες από τα μάτια στον εγκέφαλο. Στο γλαύκωμα ο ασθενής αρχίζει και χάνει τμήματα του οπτικού πεδίου, που αρχικά είναι περιφερικά, αλλά καθώς η νόσος προχωράει, προσβάλλεται και η κεντρική όραση. Συνήθως η απώλεια όρασης δεν γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή, παρά μόνο σε προχωρημένα στάδια και είναι μη αναστρέψιμη. Λόγω της ύπουλης φύσης της πάθησης, έχει πολύ μεγάλη σημασία ο προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος, ώστε η διάγνωση της πάθησης να γίνει σε αρχικά στάδια και να αντιμετωπιστεί, πριν οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια της όρασης.

Ποιος κινδυνεύει από γλαύκωμα;
Άτομα άνω των σαράντα έχουν πιθανότητα 1/100 να εμφανίσουν γλαύκωμα και η συχνότητα αυτή αυξάνεται καθώς περνούν τα χρόνια. Η παρουσία συγγενών πρώτου βαθμού (γονείς, αδέρφια) με γλαύκωμα αυξάνει την πιθανότητα να παρουσιάσει κάποιος γλαύκωμα. Το ιατρικό ιστορικό έχει επίσης σημασία, καθώς άτομα με τραυματισμό ή παρουσία χρόνιας φλεγμονής στα μάτια, όπως επίσης και άτομα με χρόνια λήψη κορτιζόνης ή με διαβήτη έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν γλαύκωμα.

Πώς ελέγχει ο οφθαλμίατρος για παρουσία γλαυκώματος;
Ο οφθαλμίατρος ελέγχει την πίεση των ματιών, τη μορφολογία του οπτικού νεύρου με μια εξέταση που λέγεται βυθοσκόπηση και μπορεί να συστήσει επιπλέον εξετάσεις όπως τα οπτικά πεδία, η παχυμετρία του κερατοειδούς, η γωνιοσκοπία και ειδικές απεικονιστικές τεχνικές για το οπτικό νεύρο.

Πώς θεραπεύεται το γλαύκωμα;
Σκοπός της θεραπείας στο γλαύκωμα είναι να διατηρούμε χαμηλή την πίεση στα μάτια, ώστε να αποτραπεί περαιτέρω εξέλιξη της βλάβης. Αυτό αρχικά γίνεται συνήθως με αντιγλαυκωματικά κολλύρια, τα οποία, εφόσον ρυθμίζουν ικανοποιητικά την ενδοφθάλμια πίεση, θα πρέπει να λαμβάνονται εφόρου ζωής. Αν η πίεση δεν ρυθμίζεται με κολλύρια, μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική θεραπεία με laser ή αντιγλαυκωματική επέμβαση.

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ  


Τι είναι η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια προσβάλλει τα μάτια ασθενών με διαβήτη και προκαλείται από μεταβολές στα αιμοφόρα αγγεία που αιματώνουν τον αμφιβληστροειδή. Ο διαβήτης προκαλεί φθορά στα μικρά αιμοφόρα αγγεία. Ως αποτέλεσμα, αυτά μπορεί να αιμορραγήσουν, να διαρρεύσουν ή να φράξουν, επηρεάζοντας την όραση με την πάροδο του χρόνου. Σε κάποια άτομα η όραση μπορεί να επηρεαστεί από παθολογικά νέα αγγεία που εμφανίζονται στον αμφιβληστροειδή.

Ποια άτομα κινδυνεύουν από διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;
Όλα τα άτομα με διαβήτη κινδυνεύουν να εμφανίσουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Αυτός ο κίνδυνος αυξάνεται με:
  • Τη διάρκεια της νόσου (σχεδόν όλα τα άτομα με διαβήτη τύπου Ι και το 60% των ατόμων με διαβήτη τύπου ΙΙ θα έχουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια στα 20 χρόνια από την έναρξη της νόσου)
  • Την κακή ρύθμιση του σακχάρου (η προσεκτική ρύθμιση του σακχάρου καθυστερεί την εμφάνιση και την πρόοδο της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας)
  • Το κάπνισμα
  • Την κατανάλωση αλκοόλ
  • Τη συνύπαρξη υπέρτασης
  • Την εγκυμοσύνη (έγκυες με διαβήτη θα πρέπει να ελέγχονται στενά από τον οφθαλμίατρό τους στη διάρκεια της εγκυμοσύνης)
  • Την συνύπαρξη νεφρικής ανεπάρκειας

Ποια είναι τα συμπτώματα της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;
Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί σε αρχικά στάδια να μην έχει καθόλου συμπτώματα. Καθώς όμως η νόσος προχωράει, η όραση αρχίζει σταδιακά να θαμπώνει, ενώ μπορεί να υπάρξει και απότομη απώλεια όρασης. Έχει πολύ μεγάλη σημασία τα άτομα με διαβήτη να εξετάζονται τουλάχιστον μία φορά το  χρόνο από οφθαλμίατρο, ακόμα κι αν δεν έχουν συμπτώματα. Αν διαπιστωθεί διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, μπορεί να χρειαστούν πιο συχνές εξετάσεις.

Πώς ελέγχει ο οφθαλμίατρος για την παρουσία διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;
Γίνεται πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει οπωσδήποτε βυθοσκόπηση. Στη βυθοσκόπηση γίνεται διαστολή της κόρης του ματιού με κολλύριο, ώστε ο οφθαλμίατρος να μπορεί να ελέγξει το πίσω μέρος του ματιού (το βυθό). Αν διαπιστωθεί παρουσία διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, όπως φλουοροαγγειογραφία και OCT.

Ποια είναι η θεραπεία της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;
Σήμερα έχουμε στη φαρέτρα μας ποικιλία διαθέσιμων επιλογών για την αντιμετώπιση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Αυτές περιλαμβάνουν θεραπείες με laser, ενδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF, υαλοειδεκτομή. Ο οφθαλμίατρός σας, σε συνεργασία με εσάς, θα καθορίσει την καλύτερη θεραπευτική επιλογή,  ανάλογα με το στάδιο της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.

ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ  


Τι είναι η αποκόλληση;
Ο αμφιβληστροειδής είναι ένας φωτοευαίσθητος χιτώνας στο πίσω μέρος του ματιού, που μπορεί να παρομοιαστεί με το φιλμ της φωτογραφικής μηχανής. Στον αμφιβληστροειδή εστιάζονται οι ακτίνες του φωτός και εν συνεχεία, με την βοήθεια του οπτικού νεύρου, το ερέθισμα μεταφέρεται στον εγκέφαλο, ώστε να αντιληφθούμε τι βλέπουμε. Το υαλοειδές είναι μια διαφανής ζελατινώδης ουσία, που γεμίζει το πίσω μέρος του ματιού. Καθώς μεγαλώνουμε, το υαλοειδές υφίσταται μεταβολές και κάποια στιγμή ξεκολλάει από τα σημεία πρόσφυσης στον αμφιβληστροειδή. Η διαδικασία αυτή λέγεται αποκόλληση υαλοειδούς και στο 90% των περιπτώσεων εξελίσσεται ομαλά, χωρίς επιπλοκές. Ενίοτε όμως μπορεί να δημιουργήσει ένα σχίσιμο (ρωγμή) στον αμφιβληστροειδή. Σε αυτή την περίπτωση, μέσα από την ρωγμή, μπορεί να περάσει υγρό κάτω από τον αμφιβληστροειδή και να τον ξεκολλήσει. Η κατάσταση αυτή λέγεται αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και είναι επείγουσα κατάσταση.

Ποιοι κινδυνεύουν από αποκόλληση αμφιβληστροειδούς;
Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς είναι μια σχετικά σπάνια πάθηση, που προσβάλλει 1/10.000 κάθε χρόνο. Ο κίνδυνος για αποκόλληση αμφιβληστροειδούς είναι αυξημένος αν συνυπάρχει υψηλή μυωπία, οικογενειακό ιστορικό αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, τραύμα ή φλεγμονή του οφθαλμού, αν έχει προηγηθεί επέμβαση στον οφθαλμό ή αν υπάρχει διαβήτης.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αποκόλλησης;
Η αποκόλληση του υαλοειδούς εκδηλώνεται με παρουσία μαύρων κινούμενων στιγμάτων, που μπορεί να μοιάζουν με μυγάκια, ιστό αράχνης ή γραμμές (μυϊοψίες), καθώς και παρουσία λάμψεων (φωτοψίες). Όταν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, πρέπει να γίνει οπωσδήποτε εξέταση από οφθαλμίατρο, για την σπάνια περίπτωση που συνυπάρχει, ως επιπλοκή, ρωγμή του αμφιβληστροειδούς, ώστε να αντιμετωπιστεί έγκαιρα, πριν οδηγήσει σε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς εκδηλώνεται σαν κουρτίνα που καλύπτει μέρος του οπτικού πεδίου.

Ποια είναι η θεραπεία της αποκόλλησης;
Η αποκόλληση του υαλοειδούς δεν χρειάζεται θεραπεία. Τα στίγματα (μυγάκια) θα παραμείνουν, αλλά σταδιακά ο εγκέφαλος τα συνηθίζει και μαθαίνει να τα αγνοεί. Η ρωγμή του αμφιβληστροειδούς αντιμετωπίζεται με laser ή κρυοπηξία. Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση. Το πόση όραση θα κερδίσει το μάτι εξαρτάται από την έκταση και την διάρκεια της αποκόλλησης. 


ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ


ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ   


Μυωπία
Στη μυωπία το μάτι είναι συνήθως πιο μεγάλο από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή και όχι πάνω του. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα θολή όραση για μακριά, ενώ η κοντινή όραση είναι πολύ καλή. Τα παιδιά με μυωπία μπορεί να μισοκλείνουν τα μάτια τους, να πάνε πολύ κοντά στην τηλεόραση, να παραπονιούνται ότι δεν βλέπουν στον πίνακα. Διορθώνεται με γυαλιά.

Υπερμετρωπία
Στην υπερμετρωπία το μάτι είναι συνήθως πιο μικρό από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή. Το μάτι έχει έναν μηχανισμό προσαρμογής, όπου με μεταβολή του πάχους του κρυσταλλοειδούς φακού προσπαθεί να πετύχει σωστή εστίαση. Έτσι, όταν ο βαθμός της υπερμετρωπίας είναι μικρός, σε μικρές ηλικίες δεν επηρεάζεται συνήθως η όραση. Όταν όμως ο βαθμός της υπερμετρωπίας είναι μεγάλος, το μάτι αδυνατεί να κάνει την προσαρμογή που χρειάζεται, με αποτέλεσμα θολή όραση, κόπωση των οφθαλμών, ενίοτε στραβισμό, ενώ μπορεί να οδηγήσει και σε αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι). Γι’ αυτό, αν υπάρχει μεγάλος βαθμός υπερμετρωπίας, διαφορετικός βαθμός στα δύο μάτια ή στραβισμός, η υπερμετρωπία πρέπει πάντα να διορθώνεται με γυαλιά.

Αστιγματισμός
Στον αστιγματισμό ο κερατοειδής, το διαφανές «τζαμάκι» που καλύπτει το χρωματιστό του ματιού, δεν έχει την ίδια καμπυλότητα σε όλους τους άξονες, με αποτέλεσμα να μην μπορούν όλα τα τμήματα μιας εικόνας να εστιαστούν πάνω στον αμφιβληστροειδή. Άτομα με αστιγματισμό μπορεί να βλέπουν τις κάθετες γραμμές πιο καθαρά από τις οριζόντιες ή το αντίστροφο. Μικρός βαθμός αστιγματισμού είναι πολύ συνηθισμένος και συνήθως δεν χρειάζεται διόρθωση. Αν ο βαθμός του αστιγματισμού είναι σημαντικός, ώστε να επηρεάζει την όραση του παιδιού, χρειάζεται διόρθωση με γυαλιά.

ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ (ΤΕΜΠΕΛΙΚΟ ΜΑΤΙ)


Τι είναι η αμβλυωπία;
Η εξέλιξη της όρασης είναι μια δυναμική διαδικασία, που γίνεται στα πρώτα χρόνια ανάπτυξης του παιδιού. Για να επιτευχθεί σωστή ανάπτυξη της όρασης, θα πρέπει τα μάτια να βλέπουν ταυτόχρονα το ίδιο αντικείμενο, να μπορούν να πετυχαίνουν παρόμοια εστίαση και να μην υπάρχουν εμπόδια στον οπτικό άξονα που να εμποδίζουν τις ακτίνες του φωτός να φτάσουν στο πίσω μέρος του ματιού. Αν για κάποιο λόγο αυτές οι προϋποθέσεις δεν πληρούνται, ο εγκέφαλος δέχεται την εικόνα από το μάτι που βλέπει καλύτερα, καταστέλλοντας την εικόνα από το μάτι που βλέπει θαμπά ή σε άλλο σημείο. Έτσι δεν αναπτύσσονται επαρκώς οι συνδέσεις αυτού του ματιού με τον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα το μάτι αυτό να μένει με χαμηλή όραση.

Ποια παιδιά κινδυνεύουν να εμφανίσουν αμβλυωπία;
Αμβλυωπία μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά με στραβισμό, όπου ο εγκέφαλος δέχεται την εικόνα από το μάτι που προσηλώνει, αγνοώντας το άλλο που ξεφεύγει. Επίσης σε παιδιά με διαφορετικό διαθλαστικό σφάλμα (υπερμετρωπία, μυωπία, αστιγματισμό) στα δύο μάτια, οπότε ο εγκέφαλος δέχεται την εικόνα από το μάτι που εστιάζει καλύτερα. Αν το διαθλαστικό σφάλμα είναι μεγάλο και στα δύο μάτια, η αμβλυωπία μπορεί να παρουσιαστεί και στα δύο μάτια. Παθήσεις που εμποδίζουν την όραση, όπως ο νεογνικός καταρράκτης ή η θόλωση του κερατοειδούς, μπορούν επίσης να προκαλέσουν αμβλυωπία. Υπολογίζεται ότι 2-3% του πληθυσμού πάσχουν από αμβλυωπία.

Ποια είναι η θεραπεία της αμβλυωπίας;
Στόχος της θεραπείας της αμβλυωπίας είναι να υποχρεώσουμε το παιδί να χρησιμοποιεί το πιο αδύναμο μάτι. Αν υπάρχουν διαθλαστικά σφάλματα, όπως μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμός, διορθώνονται με γυαλιά, για να μπορούν και τα δύο μάτια να εστιάζουν καλά. Η θεραπεία της αμβλυωπίας γίνεται συνήθως με κάλυψη του καλού ματιού για κάποιες ώρες κάθε μέρα, ώστε το παιδί να χρησιμοποιεί το αδύναμο μάτι. Εναλλακτικά μπορεί να γίνει θόλωση του καλού ματιού με σταγόνες.

Σε ποια ηλικία πρέπει να γίνεται η θεραπεία της αμβλυωπίας;
Σε όσο μικρότερη ηλικία ξεκινήσει η θεραπεία της αμβλυωπίας, τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα. Ιδανικά θα πρέπει να ξεκινήσει πριν το παιδί πάει σχολείο. Μετά την ηλικία των 7 χρονών τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο ικανοποιητικά. Γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία ο προληπτικός έλεγχος των παιδιών από μικρή ηλικία. Αν η αμβλυωπία δεν αντιμετωπιστεί στην παιδική ηλικία, το τεμπέλικο μάτι δεν αποκτάει ποτέ καλή όραση.

ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ


Τι είναι ο στραβισμός;
Στραβισμός σημαίνει ότι τα μάτια δεν είναι παράλληλα μεταξύ τους και δεν κοιτούν ταυτόχρονα στο ίδιο σημείο (αλληθωρίζουν). Προκαλείται από αδυναμία των μυών που ελέγχουν τις κινήσεις των ματιών να συνεργαστούν. Το ένα μάτι μπορεί να κοιτάει προς τα μέσα ή προς τα έξω και ενίοτε προς τα πάνω ή κάτω. Ο στραβισμός μπορεί να είναι συνεχής ή να είναι διαλείπων και να εμφανίζεται κάποιες ώρες της ημέρας.

Σε ποια ηλικία εμφανίζεται ο στραβισμός;
Ο στραβισμός μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και αργότερα, καθώς το παιδί μεγαλώνει. Επίσης, ενήλικες μπορεί να εμφανίσουν στραβισμό μετά από ασθένεια ή ατύχημα.

Τι είναι ο ψευδοστραβισμός;
Μερικά παιδιά δίνουν την εντύπωση ότι στραβίζουν, ενώ στην πραγματικότητα τα μάτια τους είναι ίσια. Αυτή η ψευδής εντύπωση μπορεί να προκαλείται είτε από μια έξτρα πτυχή του δέρματος στην έσω γωνία του ματιού, είτε από φαρδιά ρίζα της μύτης. Καθώς το παιδί μεγαλώνει και αναπτύσσονται τα οστά του προσώπου, αυτή η ψευδής εντύπωση υποχωρεί.

Έχει σημασία η ηλικία διάγνωσης του στραβισμού;
Ο στραβισμός θα πρέπει να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν νωρίτερα, γιατί το μάτι που ξεφεύγει μπορεί να εμφανίσει αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι).

Ποια είναι η θεραπεία του στραβισμού;
Αρχικά γίνεται διόρθωση κάθε συνυπάρχοντος διαθλαστικού σφάλματος με γυαλιά. Αν το σφάλμα αυτό είναι υψηλή υπερμετρωπία, τα γυαλιά μπορεί και να λύσουν το πρόβλημα. Αν διαπιστωθεί αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι), θα πρέπει να γίνει θεραπεία με κάλυψη του καλού ματιού, ώστε το παιδί να υποχρεωθεί να χρησιμοποιεί και το μάτι που ξεφεύγει. Αν το πρόβλημα δεν διορθώνεται με γυαλιά, θα πρέπει να γίνει εκτίμηση από ειδικό παιδοοφθαλμίατρο για πιθανότητα χειρουργικής διόρθωσης του στραβισμού.

ΔΥΣΧΡΩΜΑΤΟΨΙΑ  


Τι είναι η δυσχρωματοψία;
Πρόκειται για όρο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει δυσκολία στην αντίληψη των χρωμάτων, που μπορεί να ξεκινάει από δυσκολία να ξεχωρίσει κάποιος αποχρώσεις κάποιου χρώματος και να φθάνει σπάνια σε αδυναμία αναγνώρισης οποιουδήποτε χρώματος. Συνήθως αφορά σε δυσκολία αναγνώρισης του πράσινου, σπανιότερα του κόκκινου ενώ η δυσχρωματοψία για το μπλε - κίτρινο είναι πολύ σπάνια.

Ποιος κινδυνεύει να εμφανίσει δυσχρωματοψία;
Η δυσχρωματοψία είναι κατά κανόνα κληρονομική και υπάρχει ήδη από τη γέννηση. Αφορά 8% των αγοριών και λιγότερο από 1% των κοριτσιών. Άλλες αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές στην αντίληψη των χρωμάτων είναι παθήσεις της ωχράς κηλίδος ή του οπτικού νεύρου, διάφορα φάρμακα και ο καταρράκτης, καθώς σκουραίνει και κιτρινίζει ο κρυσταλλοειδής φακός του ματιού (ένα από τα πρώτα πράγματα που παρατηρούν άτομα μετά από επέμβαση καταρράκτη είναι ότι βλέπουν πολύ πιο έντονα τα χρώματα).

Ποια άτομα πρέπει να ελέγχονται για δυσχρωματοψία;
Παιδιά που έχουν δυσκολίες στο σχολείο πρέπει να κάνουν πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένου ελέγχου για δυσχρωματοψία. Επίσης, άτομα με οικογενειακό ιστορικό δυσχρωματοψίας και άτομα που δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τα χρώματα. Τέλος, υποψήφιοι οδηγοί, καθώς και άτομα με επαγγέλματα που απαιτούν σωστή αναγνώριση των χρωμάτων.

Τι θεραπείες υπάρχουν για την δυσχρωματοψία;
Δεν υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες για τη δυσχρωματοψία. Άτομα με δυσχρωματοψία καταφέρνουν συνήθως να αναγνωρίζουν τα χρώματα που τους δυσκολεύουν χρησιμοποιώντας άλλα μέσα, όπως η φωτεινότητα.

ΕΠΙΠΕΦΥΚΙΤΙΔΑ    


Τι είναι η επιπεφυκίτιδα;
Είναι μια φλεγμονή του επιπεφυκότος, δηλαδή της μεμβράνης που καλύπτει το λευκό τμήμα του ματιού και τη μέσα επιφάνεια των βλεφάρων. Μπορεί να προκληθεί από μόλυνση από ιούς ή μικρόβια, καθώς επίσης και από αλλεργία ή χημικό ερεθισμό.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επιπεφυκίτιδος;
Στην επιπεφυκίτιδα το ένα ή και τα δύο μάτια είναι κόκκινα, υπάρχει αίσθημα ξένου σώματος, σαν να υπάρχει στο μάτι άμμος ή χαλικάκια, μπορεί να υπάρχει φαγούρα και ενόχληση στο φως. Τα βλέφαρα μπορεί να είναι πρησμένα. Υπάρχουν συνήθως εκκρίσεις όπως δάκρυα ή τσίμπλες και το πρωί τα βλέφαρα μπορεί να είναι κολλημένα από τσίμπλες. Η όραση συνήθως δεν επηρεάζεται.

Ποια είναι η θεραπεία της επιπεφυκίτιδος;
Εξαρτάται από την αιτία της. Καλό είναι, όταν κάποιος έχει τέτοια συμπτώματα, να επισκέπτεται οφθαλμίατρο, ώστε αυτός να κάνει τη διάγνωση και να δώσει την κατάλληλη αγωγή. Μέτρα που μπορεί να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα είναι συχνός καθαρισμός του ματιού από τις εκκρίσεις με χλιαρό νερό, τεχνητά δάκρυα για ξέπλυμα των ματιών και γυαλιά ηλίου για την ενόχληση από το φως. Δεν πρέπει να γίνεται κάλυψη του ματιού. 

​​
ΦΡΟΝΤΙΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ

ΣΗΜΑΔΙΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ   


Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συμπτώματα, θα πρέπει να εξεταστείτε από οφθαλμίατρο:
  • Δυσκολία εστίασης σε κοντινά ή μακρινά αντικείμενα
  • Ασυνήθιστη δυσκολία προσαρμογής σε σκοτεινούς χώρους
  • Κόκκινα, πρησμένα ή με κρούστες βλέφαρα
  • Έντονη ευαισθησία στο φως
  • Υποτροπιάζων πόνος μέσα ή γύρω από τα μάτια
  • Διπλωπία (φαίνονται τα αντικείμενα διπλά)
  • Μαύρα σημάδια στο κέντρο του οπτικού πεδίου
  • Ευθείες γραμμές που φαίνονται παραμορφωμένες ή κυματιστές
  • Συνεχές δάκρυσμα
  • Στεγνά μάτια που καίνε ή τσούζουν
  • Είδωλα γύρω από τα αντικείμενα

Τα ακόλουθα μπορεί να είναι σημάδια σοβαρού οφθαλμολογικού προβλήματος και απαιτούν επείγουσα οφθαλμολογική εξέταση:
  • Ξαφνική απώλεια όρασης σε ένα μάτι
  • Θολή ή ομιχλώδης όραση σε ένα μάτι
  • Εμφάνιση λάμψεων ή μυγάκια (μαύρα στίγματα που κινούνται με τις κινήσεις του ματιού)
  • Εμφάνιση κουρτίνας που καλύπτει ένα μέρος του οπτικού πεδίου
  • Δακτύλιος σαν ουράνιο τόξο γύρω από τα φώτα
  • Απώλεια της περιφερικής όρασης

ΣΗΜΑΔΙΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ


  • Τα μάτια του παιδιού δεν είναι παράλληλα, με το ένα να ξεφεύγει, κοιτώντας προς τα μέσα ή έξω
  • Τα βλέφαρα του παιδιού είναι κόκκινα, με κρούστες ή πρησμένα
  • Τα μάτια είναι κόκκινα ή δακρύζουν
  • Το παιδί τρίβει συνέχεια τα μάτια του
  • Το παιδί καλύπτει ή κλείνει το ένα μάτι
  • Γέρνει ή στρίβει το κεφάλι προς τον ένα ώμο
  • Δυσκολεύεται να διαβάσει ή να κάνει κοντινή εργασία ή πρέπει να φέρνει το αντικείμενο πολύ κοντά στα μάτια του
  • Ανοιγοκλείνει πολύ τα μάτια ή φαίνεται κουρασμένο όταν κάνει κοντινή εργασία και παραπονιέται για πονοκεφάλους ή ναυτία
  • Παραπονιέται ότι δεν βλέπει καλά
  • Συνοφρυώνεται ή μισοκλείνει τα μάτια για να δει
Το παιδί μπορεί να έχει οφθαλμολογικό πρόβλημα ακόμα κι αν δεν παραπονιέται ή δεν δείχνει κάποιο ασυνήθιστο σύμπτωμα, γι’ αυτό δεν θα πρέπει να παραλείπεται ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος.


  • Τα μάτια του παιδιού δεν είναι παράλληλα, με το ένα να ξεφεύγει, κοιτώντας προς τα μέσα ή έξω
  • Τα βλέφαρα του παιδιού είναι κόκκινα, με κρούστες ή πρησμένα
  • Τα μάτια είναι κόκκινα ή δακρύζουν
  • Το παιδί τρίβει συνέχεια τα μάτια του
  • Το παιδί καλύπτει ή κλείνει το ένα μάτι
  • Γέρνει ή στρίβει το κεφάλι προς τον ένα ώμο
  • Δυσκολεύεται να διαβάσει ή να κάνει κοντινή εργασία ή πρέπει να φέρνει το αντικείμενο πολύ κοντά στα μάτια του
  • Ανοιγοκλείνει πολύ τα μάτια ή φαίνεται κουρασμένο όταν κάνει κοντινή εργασία και παραπονιέται για πονοκεφάλους ή ναυτία
  • Παραπονιέται ότι δεν βλέπει καλά
  • Συνοφρυώνεται ή μισοκλείνει τα μάτια για να δει
Το παιδί μπορεί να έχει οφθαλμολογικό πρόβλημα ακόμα κι αν δεν παραπονιέται ή δεν δείχνει κάποιο ασυνήθιστο σύμπτωμα, γι’ αυτό δεν θα πρέπει να παραλείπεται ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος.

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 


​Πηγή: American Academy of Ophthalmology- guidelines 2015
Η συχνότητα οφθαλμολογικού ελέγχου εξαρτάται από την παρουσία οφθαλμολογικών προβλημάτων και την πιθανότητα που υπάρχει αυτά να εμφανιστούν.

Σε περίπτωση οφθαλμικών ενοχλήσεων, αλλαγών στην όραση ή τραυματισμού θα πρέπει να γίνει αμέσως εξέταση.
Σε περίπτωση συστηματικών νοσημάτων, όπως διαβήτης ή υπέρταση, που μπορεί να επηρεάσουν τα μάτια, θα πρέπει να γίνεται τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος. Το ίδιο και σε περίπτωση οικογενειακού ιστορικού οφθαλμολογικής πάθησης.

Προτεινόμενη συχνότητα εξετάσεων

Παιδιά:
1) Στη νεογνική περίοδο
2) Σε ηλικία 6-12 μηνών
3) Σε ηλικία 3-3,5 ετών, οπότε τα περισσότερα παιδιά συνεργάζονται και μπορεί να γίνει εκτίμηση της υποκειμενικής οπτικής οξύτητας και της ευθυγράμμισης των οφθαλμών.
4) Κατά τη διάρκεια της σχολικής ηλικίας, τακτικός έλεγχος κάθε 1-2 χρόνια.

Ενήλικες χωρίς συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου:
1) Πρώτη εκτίμηση θα πρέπει να γίνει στην ηλικία των 40
2) Σε άτομα 40-54 έλεγχος κάθε 2-4 χρόνια
3) Σε άτομα 55-64 έλεγχος κάθε 1-3 χρόνια
4) Σε άτομα άνω των 65 έλεγχος κάθε 1-2 χρόνια.
Το πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου θα πρέπει να τηρείται άσχετα από την παρουσία συμπτωμάτων, καθώς η πιθανότητα εμφάνισης οφθαλμολογικών παθήσεων αυξάνεται με την ηλικία

Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη:
1) Άτομα με διαβήτη τύπου Ι χρειάζονται οφθαλμολογικό έλεγχο 5 χρόνια μετά την έναρξη της νόσου, και μετά το αργότερο ανά έτος
2) Άτομα με διαβήτη τύπου ΙΙ χρειάζονται οφθαλμολογικό έλεγχο αμέσως μετά τη διάγνωση, και μετά το αργότερο ανά έτος
3) Γυναίκες με διαβήτη τύπου Ι ή ΙΙ θα πρέπει να εξεταστούν πριν την εγκυμοσύνη, και ακολούθως στο πρώτο τρίμηνο.
4) Σε περίπτωση παρουσίας διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, χρειάζεται πιο συχνός έλεγχος, που εξαρτάται από τη σοβαρότητα της νόσου και καθορίζεται από τον θεράποντα οφθαλμίατρο.

Άτομα υψηλού κινδύνου να εμφανίσουν οφθαλμολογικές παθήσεις με βάση το οφθαλμολογικό και ιατρικό ιστορικό τους, το οικογενειακό ιστορικό, την ηλικία και την φυλή θα πρέπει να κάνουν τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, σε διαστήματα που καθορίζονται από τον συγκεκριμένο παράγοντα κινδύνου, ακόμα κι αν δεν υπάρχουν συμπτώματα.

ΧΡΗΣΗ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ   

Οδηγίες για χρήστες φακών επαφής

Οι χρήστες φακών επαφής θα πρέπει να προσέξουν ιδιαιτέρως τα εξής:
  • Δεν επιτρέπεται το μπάνιο στη θάλασσα, σε πισίνες ή το ντους όταν φοράμε φακούς, δεδομένου ότι αυξάνεται ο κίνδυνος μόλυνσης.
  • Δεν επιτρέπεται να κοιμόμαστε με τους φακούς επαφής.
  • Απαγορεύεται η χρήση νερού για να ξεπλύνουμε του φακούς επαφής ή τη θήκη (μεγάλος κίνδυνος μόλυνσης από ακανθαμοιβάδα).
  • Δεν χρησιμοποιούμε σάλιο και δεν τοποθετούμε τους φακούς επαφής στο στόμα για να τους εφυγράνουμε.
  • Όταν χρησιμοποιούμε φυσιολογικό ορό για να ξεπλύνουμε τους φακούς, χρησιμοποιούμε είτε μικρά φιαλίδια των 5 ή 10ml που τα πετάμε μετά τη χρήση, είτε ειδικά διαλύματα που κυκλοφορούν για αυτή τη δουλειά. Απαγορεύεται να χρησιμοποιήσουμε μεγάλη συσκευασία φυσιολογικού ορού, η οποία προορίζεται για ενδοφλέβια χορήγηση και την οποία τρυπάμε και την χρησιμοποιούμε έως ότου τελειώσει, γιατί αυτοί οι οροί δεν περιέχουν συντηρητικά και έτσι από τη στιγμή που ανοίγονται δεν υπάρχει τρόπος να διατηρηθεί στείρο το περιεχόμενό τους. Αυτή η τακτική αποτελεί έναν από τους συχνούς λόγους που οι χρήστες φακών επαφής παρουσιάζουν μόλυνση.
  • Τους φακούς τους φυλάμε πάντα στα υγρά τους και όχι σε φυσιολογικό ορό. Επίσης στη θήκη βάζουμε πάντα φρέσκο διάλυμα. Δεν χρησιμοποιούμε το ήδη χρησιμοποιημένο, ούτε συμπληρώνουμε νέο διάλυμα στο παλιό. Οι φακοί θα πρέπει να είναι καλά βυθισμένοι στο διάλυμα.
  • Η θήκη πρέπει να αντικαθίσταται κάθε φορά που ανοίγουμε καινούριο διάλυμα υγρών.
  • Πρέπει να υπάρχει πάντα πρόχειρο ένα ζευγάρι γυαλιά.
  • Σε περίπτωση ερυθρότητας του οφθαλμού, κνησμού, εκκρίσεων, θολής όρασης ή πόνου, πρέπει να αφαιρεθεί αμέσως ο φακός επαφής. Αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, ο φακός μπορεί να ξαναφορεθεί, αφού πρώτα καθαριστεί και απολυμανθεί. Επί επιμονής των ενοχλημάτων ή επανεμφάνισής τους, πρέπει να γίνει επειγόντως έλεγχος από οφθαλμίατρο.
  • Θα πρέπει να υπάρχει τακτική παρακολούθηση από οφθαλμίατρο, τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, ώστε να αποφευχθούν μακροχρόνια προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση φακών επαφής.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΜΑΤΙΑ    


Μπορεί ο υπολογιστής να κάνει ζημιά στα μάτια μου;
Όχι, ο υπολογιστής δεν κάνει ζημιά στα μάτια. Η ακτινοβολία από τις οθόνες των υπολογιστών είναι πια από ελάχιστη έως μηδενική και πολύ κάτω από τον ουδό πρόκλησης βλάβης στα μάτια, όπως καταρράκτης.

Μπορεί ο υπολογιστής να κουράσει τα μάτια;
Η πολύωρη εργασία, η ξηροφθαλμία, ο κακός φωτισμός, ακόμα και το πώς κάθεται κάποιος μπροστά από τον υπολογιστή, μπορεί να προκαλέσει κόπωση στα μάτια (κοπιωπία). Αυτή η κόπωση επιδεινώνεται αν χρειάζεται κάποιος γυαλιά ή έχουν αλλάξει οι βαθμοί του. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ερεθισμένα ή κόκκινα μάτια και δυσκολία στην εστίαση.

Πώς μπορώ να ελαττώσω την κοπιωπία από τον υπολογιστή;
Επίσκεψη στον οφθαλμίατρο και βελτίωση της θέσης εργασίας μπροστά από τον υπολογιστή μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί η κόπωση των οφθαλμών. Τοποθέτηση της οθόνης σε απόσταση 50-60 εκατοστά και ελαφρά κάτω από το επίπεδο των οφθαλμών, ρύθμιση της φωτεινότητας της οθόνης, ρύθμισης της κλίσης της οθόνης, σωστή ρύθμιση της καρέκλας, τοποθέτηση των εγγράφων σε ορθοστάτη δίπλα στην οθόνη του υπολογιστή, ώστε να μην χρειάζεται να κοιτάμε συνέχεια πάνω κάτω και να αλλάζουμε την εστίαση, καθώς και ολιγόλεπτα διαλείμματα κάθε 20-30 λεπτά, μπορεί να μειώσουν την επιβάρυνση των ματιών και να κάνουν την εργασία μας πιο ξεκούραστη.

ΚΟΙΝΟΙ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ  


Μύθος:
Χρειάζεται εξέταση από οφθαλμίατρο μόνο όταν έχουμε πρόβλημα.
Γεγονός: Ο τακτικός προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος μπορεί να σώσει τα μάτια μας από προβλήματα που πολλές φορές δεν δίνουν συμπτώματα σε αρχικά στάδια.

Μύθος: Η κατανάλωση καρότων βελτιώνει την όραση
Γεγονός: Παρόλο που τα καρότα είναι πλούσια σε βιταμίνη Α, που είναι βασική για την όραση, εν τούτοις μόνο μικρή ποσότητα της βιταμίνης αυτής είναι απαραίτητη για καλή όραση.

Μύθος: Αν δεν χρησιμοποιεί κάποιος τα σωστά γυαλιά, καταστρέφει τα μάτια του
Γεγονός: Αυτό ισχύει σε κάποιες περιπτώσεις, ιδίως σε μικρά παιδιά, που τα διαθλαστικά τους προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι) και είναι απαραίτητο να φοράνε τα γυαλιά τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πάντως, η χρήση γυαλιών ή φακών επαφής είναι μεν απαραίτητη για βελτίωση της όρασης, αλλά ή μη χρήση τους δεν προκαλεί ζημιά στα μάτια.

Μύθος: Το διάβασμα σε χαμηλό φωτισμό κάνει ζημιά στα μάτια
Γεγονός: Το διάβασμα σε χαμηλό φωτισμό μπορεί να προκαλέσει κούραση, αλλά δεν προκαλεί ζημιά στα μάτια.

Μύθος: Η παρακολούθηση τηλεόρασης για πολλές ώρες ή από κοντινή απόσταση κάνει ζημιά στα μάτια
Γεγονός: Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η πολύωρη παρακολούθηση τηλεόρασης ή η κοντινή απόσταση τηλεθέασης μπορεί να βλάψουν τα μάτια. Τα παιδιά έχουν μια τάση να παρακολουθούν τηλεόραση από κοντά και αυτό οφείλεται στο ότι μπορούν να εστιάζουν σε κοντινά αντικείμενα πολύ πιο εύκολα από ό,τι οι ενήλικες. Για τον ίδιο λόγο, πολλές φορές διαβάζουν από πολύ κοντινή απόσταση. Καθώς όμως μεγαλώνουν, αυτή η συνήθεια υποχωρεί. Αν επιμείνει, μπορεί να είναι ένδειξη μυωπίας. Για να διαγνωστούν έγκαιρα τυχόν οφθαλμικά προβλήματα, τα παιδιά θα πρέπει να εξετάζονται τακτικά από οφθαλμίατρο.